„Þú ferð ekki inn í rútu með barnavagn þó hún sé gul að framan," segir Ingunn Guðnadóttir strætóbílstjóri en Leið 2 hjá Strætó hefur notað rútur frá Hagvögnum í stað strætisvagna upp á síðkastið.

Í frétt sem birtist á Vísi fyrir skömmu kom fram að rúta sem væri á Leið 2 væri þar tímabundið en nú virðist vera búið að bæta við annarri og eru því tvær rútur sem keyra á Leið 2 að sögn Ingunnar.

„Fólk fattar ekki að þetta er Strætó en ekki rúta. Síðan eru það útlendingar sem keyra og fólk getur því ekki spurt hvort þetta sé rétti vagninn. Þú bíður ekki fólki upp á að fara með barnavagn inn í svona rútu og síðan á gamalt fólk líka erfitt með að komast upp í," segir Ingunn sem er orðin þreytt á þessu aðgerðarleysi Strætó.

Sjálf starfar hún sem strætóbílstjóri og þekkir því þessi mál nokkuð vel.

„Sem strætóbílstjóri þá hefurðu bara ákveðnu þjónustuhlutverki að gegna. Þessir útlendingar skilja ekkert í íslensku og vita ekki hvaða götur þeir eru til dæmis að keyra. Það er því erfitt fyrir okkur að hafa samskipti við þá. Það bara verður einhver að standa upp og segja fólki hvernig þetta er," segir Ingunn sem undrast vinnubrögð Strætó.

„Staðan var sú að verktakinn var að fá nýja bíla um það leyti sem fréttin birtist hjá ykkur um daginn. Það var vitað að hér væri um tímabundið ástand að ræða en það dróst eitthvað afhending á þremur nýju vögnum sem komu á mismunandi tímum. Það var ein rúta á þessari leið og að mér best vitandi hefur ekki verið bætt við. Ég mun fara í það að skoða þetta mál," segir Hörður Gíslason hjá Strætó BS.

Hörður segist gera sér fulla grein fyrir því að rúta sé ekki strætisvagn og skilur gremju í fólki sem kemst ekki inn með barnavagn og annað. „Þetta er auðvitað leiðindarmál en ég mun kanna þetta."

Það sem af er þessu ári hafa níu konur leitað til neyðarmóttöku vegna nauðgana eftir að á þær var ráðist utandyra. Í sex tilvikum voru konurnar í miðbæ Reykjavíkur. Um síðustu helgi leituðu fimm konur hjálpar vegna
kynferðislegs ofbeldis. Tveimur konum var nauðgað á götum Reykjavíkur eftir að hafa yfirgefið skemmtistaði. Í öðru tilvikinu voru tveir menn að verki og samkvæmt frásögn Fréttablaðsins hlógu þeir að fórnarlambi sínu á meðan og eftir að þeir nauðguðu henni.

Fréttir af þessum atburðum lýsa ekki nýjum veruleika á Íslandi. Í febrúar á þessu ári var konu nauðgað í húsasundi við Vesturgötu í Reykjavík og í mars þvingaði maður konu til kynmaka á salerni Hótel Sögu. Í október á síðasta ári var stúlku nauðgað af tveimur karlmönnum í húsasundi nærri Menntaskólanum í Reykjavík. Í sama mánuði var annarri stúlku nauðgað við Þjóðleikhúsið.

Hins vegar hefur verið velt upp þeirri spurningu hvort hrottalegri nauðganir megi að einhverju leyti rekja til fjölgunar útlendinga hér á landi. Það er réttmæt spurning sem fólk vill fá svar við. Sex útlendingar tengjast þremur nauðgunum sem áttu sér stað fyrir viku. Umræðan sem slík á ekki að ýta undir fordóma. Fordómar þrífast helst í fáfræði og upplýsingar eru nauðsynlegar til að fyrirbyggja ástæðulausan ótta.

Í frétt Sigríðar Hagalín Björnsdóttur á RÚV kom fram að erlendir ríkisborgarar voru tólf prósent þeirra sem voru kærðir til lögreglu fyrir kynferðisbrot í fyrra. Hlutfallið hækkaði um tvö prósent frá fyrra ári. Á sama tíma fjölgaði erlendum ríkisborgurum á Íslandi um 2,5 prósent. Kynferðisbrotum útlendinga hefur því fækkað hlutfallslega.

Tölfræðin skiptir samt litlu máli fyrir fórnarlömb nauðgara. Íslenskir karlmenn nauðga eins og erlendir. Og flestar nauðganir eiga sér stað í heimahúsum en ekki á götum úti. Við verðum að ffinna leiðir til að fækka þessum ofbeldisglæpum og tryggja öryggi kvenna. Lokun landamæra eða harðari refsingar eru ekki endilega árangursríkustu leiðirnar.

Öflug löggæsla, réttlátt dómskerfi og gott stuðningsnet fórnarlamba nauðgana er auðvitað nauðsynlegt. Vafalaust má gera margt betur til að auðvelda konum að kæra og sækja menn til saka. Of fá nauðgunarmál enda á sakfellingu.

En við verðum líka að finna leiðir til að koma í veg fyrir ofbeldið. Aukin umræða og virðing fyrir einstaklingnum skiptir máli. Það er hægt að draga þá ályktun að barátta karlahóps femínistafélagsins, gegn nauðgunum karla, hafi borið árangur. Til dæmis var engin nauðgun tilkynnt um síðustu verslunarmannahelgi.

Einnig er mikilvægt að átta sig á því að baráttan gegn nauðgunum er ekki mál kvenna heldur líka karla. Þetta er barátta gegn ofbeldi og fyrir frelsi einstaklingsins. Frelsi kvenna til að ganga öruggar um götur, skemmta sér óáreittar og bjóða fólki heim án þess að eiga það á hættu að á þær sé ráðist.

Í þessari baráttu berum við öll ábyrgð og það er engin málamiðlun til.

Grunur leikur á að Jaroslaw Pruczynski, sem grunaður er um að hafa tekið þátt í nauðgun á Selfossi þann 27 október síðastliðinn, hafi rofið farbann og flúið land. Fyrir skömmu rauf félagi hans, Przemyslaw Pawel Krymski. sem grunaður er um aðild að sömu naugun, einnig farbann og flúði land. 

Í tilkynningu frá lögreglu segir að við rannsókn þessa máls hafi glögglega komið í ljós að farbann sé afar veikt úrræði til að tryggja að útlendingar, sem koma frá löndum innan Schengen svæðisins haldi sig á Íslandi meðan þeim er bönnuð för frá Íslandi.

Það er mat lögreglustjóra að grípi þurfi til annarra ráða en nú eru tiltæk og mætti að hans sögn vel hugsa sér að nota nýjustu tækni í því skyni, svo sem staðsetningartæki á viðkomandi auk þess að taka upp tilkynningarskyldu viðkomandi. Að auki mætti taka upp þann hátt að viðkomandi greiði umtalsverða fjárhæð til tryggingar því að þeir séu tiltækir en sæti gæzluvarðhaldi ella að mati dómara.